Free stworzyli jeden z najbardziej rozpoznawalnych riffów w historii rocka, lecz ich znaczenie nie ogranicza się do „All Right Now”. Paul Rodgers, Paul Kossoff, Andy Fraser i Simon Kirke byli bardzo młodzi, gdy rozpoczęli działalność pod koniec lat 60., a mimo to wypracowali dojrzały, oszczędny styl. Zamiast zagęszczać aranżacje, wykorzystywali przestrzeń między partiami: charakterystyczny głos Rodgersa, pełną napięcia gitarę Kossoffa, melodyjny bas Frasera i ciężki, spokojny puls Kirke’a.
Płyty winylowe Free
Debiutancki „Tons of Sobs” z 1969 roku pokazuje surowe blues-rockowe korzenie zespołu, natomiast kolejny, zatytułowany po prostu „Free”, przynosi bardziej powściągliwe i autorskie brzmienie. Przełom nastąpił wraz z „Fire and Water”, na którym znalazły się utwór tytułowy, „Mr. Big” i „All Right Now”. Klasyczne płyty winylowe Free wydawane przez Island Records są cenione zarówno za muzykę, jak i charakterystyczne etykiety oraz projekty okładek z przełomu lat 60. i 70.
Dalszą historię tworzą „Highway”, koncertowy „Free Live!”, „Free at Last” oraz końcowy „Heartbreaker”, nagrany już bez Andy’ego Frasera w podstawowym składzie. Dobrym rozwiązaniem dla kolekcjonera jest siedmiopłytowy box „The Vinyl Collection”, zawierający sześć studyjnych albumów Island oraz „Free Live!”. Materiał został zremasterowany, a poszczególne płyty zachowują formę oryginalnych wydań. Wczesne tłoczenia z różową etykietą Island bywają szczególnie poszukiwane, lecz należy dokładnie kontrolować stan, ponieważ dynamiczna muzyka Free źle znosi zużyte rowki.
Płyty CD Free
Wznowienia kompaktowe z początku XXI wieku wzbogaciły podstawowe albumy o alternatywne wersje, nagrania BBC, miksy singlowe i materiał koncertowy. Rozszerzone płyty CD Free pomagają zrozumieć rozwój utworów oraz niezwykłą chemię kwartetu. Remaster „Tons of Sobs” zawiera 18 nagrań, czyli znacznie więcej niż pierwotne LP, a deluxe „Fire and Water” prezentuje dodatkowe sesje i warianty przełomowego materiału.
Obszerne boksy i antologie mogą obejmować nagrania ze wszystkich etapów działalności, w tym utwory mniej znane od radiowych klasyków. Warto zwrócić uwagę na „Songs of Yesterday”, wielopłytowy zestaw łączący albumy, rzadkości, koncerty i sesje BBC. Pełna dyskografia pokazuje także ciąg dalszy historii muzyków: Rodgers i Kirke założyli później Bad Company, Fraser rozwijał karierę autorską, a unikalny styl Kossoffa stał się punktem odniesienia dla kolejnych gitarzystów blues-rockowych.
Kasety Free
Kasetowe wydania albumów Free trafiały na rynek zarówno w latach działalności grupy, jak i w późniejszych seriach budżetowych. Dzisiaj kasety Free mogą różnić się kolejnością utworów, wyglądem etykiety i zakresem informacji na wkładce. W przypadku kompilacji warto sprawdzić, czy zawierają oryginalne nagrania zespołu, a nie późniejsze wykonania koncertowe albo materiał powiązanych artystów.
Przy zakupie szczególnie ważny jest równy przesuw i brak utraty wysokich tonów, ponieważ mocne transjenty perkusji oraz niuanse gitary Kossoffa łatwo znikają na zużytej taśmie. Katalog Free pozostaje niewielki, ale bardzo spójny. Oryginalne LP, poszerzone kompakty i kasetowe warianty pozwalają odkrywać zespół jako mistrzów muzycznej przestrzeni, a nie tylko autorów jednego ponadczasowego przeboju.
